![]() |
||
Vlier historie 2012De veelzijdige Vlier 2012
Rondom de vlierstruik hangen veel mythes, bijgeloof en folklore. Misschien is het daarom dat je uit respect voor de vlier je hoed afneemt bij het passeren.
Vrouw Holle van de gebroeders Grimm woonde in een vlier. Het Vliermoedertje van Hans Christian Andersen is ook alom bekend. De vlier dient al eeuwenlang de mens en heeft in vele verhalen gefigureerd.
De vlier bloeit in zogenaamde bloemschermen. De witte vlierbloemschermen verschijnen in de zomer . Ze hangen aan vijf stelen aan het eind van elke tak, die zich elk weer onderverdelen in vijf zijtakjes. Elk kleine vlierbloempje heeft vijf blaadjes, vijf gele stampers en vijf kelkblaadjes.
Sip, sap, sijpe
Wanneer ben je rijpe
Te meie, te meie
Als alle vogels leggen eier
Dan zullen wij ze raken, dan zullen wij ze kraken.
Sip, sap, kop af, en nu gaat de bast er af
Vlierbloesem is eetlust opwekkend. Vlierbessen zijn rijk aan vitamine C en B. De steeltjes van de vlierbessen bevatten veel looizuur en kunnen laxerend werken. Om dit te voorkomen, kunt u ze het beste verwijderen.
TIP: Maak ook eens vlierwijn-champagne-limonadesiroop-melkdrank-likeur-azijn-thee.
Vlierbloesem plukken en bewaren
Pluk met mate, anders heb je later in het jaar geen vlierbessen. Pluk alleen de vlierbloesem die al helemaal is uitgekomen en mooie volle gelige stampers hebben. Dan geeft de vloerbloem zijn aroma en zijn etherische aroma vrij. Pluk midden op een droge dag, als de zon flink op de bloemen heeft geschenen. Dan heeft de bloesem de meeste geur en aroma.
Regen heeft een effect als wassen of spoelen, namelijk dat er veel aroma verloren gaat. Pluk nooit meer dan dat je op een dag verwerken kunt. Let op de standplaats van de vlierbomen, pluk niet in de buurt van uitlaatgassen.
Gebruik een mand of boodschappentas om de geplukte bloemen in te doen. Vermijd plastic zakken of tassen, want de vlierbloesem zal in plastic snel gaan broeien en daardoor bederven.
Het is handig om een snoeischaar mee te nemen. Denk ook aan laarzen, omdat onder de vlierstruiken vaak vele stekelige brandnetels staan.
Leg thuis de geoogste bloemen direct op een koele plaats.
Vlierbloesem drogen en bewaren
Een gemakkelijke manier om vlierbloemen te drogen gaat als volgt. Leg de droge bloesemschermen in een papieren zak en hang ze ondersteboven in de zon. De papieren zakken beschermen zo de bloemen en de vlierbloemetjes vallen af in de zak.
Een andere methode van het drogen is de bloesemschermen tussen twee theedoeken neerleggen. De theedoeken heeft u op een droogrekje bij een centrale verwarmingsketel (hok) gespannen. Het kan ook met speciale droogrekken gemaakt van horrengaas. Leg dan de vlierbloemen ondersteboven zonder dat ze elkaar raken.
De vlierbloemen moeten kurkdroog zijn voor dat je ze in bussen of voorraadpotten doet. Gedroogde vlierbloesem is een heerlijke basis voor een verfrissende thee. Andere zomerbloemen zoals lindebloesem en rozenblad zijn ook heerlijke, geurige bloemensoorten en goed te combineren met vlierbloesemthee.
Recept vlierbloesemlimonade warme bereiding
1 kg. witte suiker op 1 liter vlierbloesemsap en twee eetlepels gezeefd citroensap.
Neem tien grote verse vlierschermen met zo min mogelijk steeltjes, ontdoe de vlierschermen van kleine beestjes zoals luizen.
Kook het water leg er de bloemschermen in. Zet de pan op een zacht vuurtje. Roer in het begin elk kwartier even en trek de bloemen als een thee. Dit duurt ongeveer 3 uur.
Zeef het sap en meng 1 kg. suiker met 1 liter vlierbloesemsap. Pers de citroen uit en zeef het sap. De kleine citroenvliesjes zijn snel gevoelig voor bederf. Gebruik ongeveer 2 eetlepels citroensap per liter, naar eigen smaak. Doe dit door het vliermengsel.
Breng alles aan de kook en laat het pruttelen tot een dikke siroop. Dit duurt ongeveer 15 minuten.
Zeef de siroop door een doek en vul goed schoongemaakte flessen of potten tot aan de rand. Maak de rand schoon met een vochtig doekje en draai het deksel dicht. Label de fles of pot. Zet de flessen of potten op een koele plaats en kijk de eerste maanden af en toe naar je oogst. Bij schimmel of gisting, direct verwijderen.
Recept vlierbloesemlimonade - koude bereiding
Je kunt de vlierbloemenlimonade ook koud bereiden. Gebruik dezelfde hoeveelheden water, bloemen en suiker als boven. Doe alles in een grote pan of pot en laat het twee dagen staan. Roer zeker drie keer per dag totdat de suiker opgelost is. Verder zeven en overgieten in flessen.
Het voordeel van deze methode is meer geur. Het nadeel is dat de kans op gisting zeer groot is. Ik doe dit zelf eigenlijk nooit. Tenzij je cider wilt.
Vlierbessenlimonade
TIP: leg de vlierbessen in een ruime plastic zak een nacht in de vriezer. De volgende dag schud je een paar keer en de bevroren besjes zullen direct van de steeltjes vallen. De bevroren bes geeft dan ook sneller zijn sap en hoeft minder lang gekookt te worden.
Pluk de vlierbessen op een droge dag. Was ze en verwijder de steeltjes. Breng ze met het aanhangende water zachtjes aan de kook zolang het sap uit de bessen komt. Haal ze daarna van het vuur. Zeef het sap.
Je kunt nu naar believen steranijs of een kaneelstokje als smaakmaker toevoegen.
Reken een kilo suiker voor een liter sap. Breng de vlierbessensap met suiker aan de kook totdat de suiker helemaal opgelost is. Wacht totdat het witte schuim helemaal weggetrokken is. Dat zijn natuurlijke suikers, die ook opgelost moeten worden. Dan is de limonade klaar.
Maak flessen en of potten goed schoon, bijvoorbeeld in een vaatwasser. Zet de flessen op de kop en dek ze even af met een schone theedoek.
Vul de flessen tot aan de rand, maak de randen goed schoon en sluit ze direct af. Label de fles en bind een mooi doekje over de dop. Dan is het een prachtig cadeautje.
De smaak van vlierbessenlimonade blijft het hele jaar fris en vol.
TIP: Lekker als dressing over ijs, door yoghurt of bij een salade. Ook is een scheut vlierbessenlimonade door een wild stoofpotje aan te bevelen.
Veel vlierplezier!
Gebruikte bronnen:
Eigen ervaring..... 25 jaar experimenteren met vlier
Ik kan koken, H.M.S.J. de Holl, 1911.
De kok en de tuinman, A. Hesser
Vlier in de Fles, R. Loohuizen
|
||